27 Mayıs 2012 Pazar

Biogas nasıl elde edilir.

Düşük maliyetli biogaz (metan) reaktörü yapımı

Doğal kaynakları verimsiz kullanmamız gezegenimizde tahribata yol açmaktadır. Ormanların yok edilmesi, yangınlardan kaynaklanan yüksek karbondioksit salınımı, taşıtların ve fabrikaların yol açtığı kirlilik ve diğer etmenler global ısınmayı hızlandırmaktadır. Yüksek yoksulluk oranları da bu olguya katkıda bulunmaktadır. Halihazırda gittikçe artan elektrik ve gaz maliyetleri karşısında, yakıt olarak odunun yerine geçebilecek birçok seçenek mevcuttur. Bu seçeneklere örnek olarak verilebilecek güneş enerjisiyle çalışan pişiricilerin çalışabilmesi için bazı koşullar gereklidir, örnek olarak yağmurlu günlerde kullanılamazlar. Daha sık kullanılabilecek bir diğer sistem ise anaerobik (oksijensiz) methan reaktörüdür.

Methan reaktörü basit olarak çift kat polietilen torba, çıkış vanası ve güvenlik vanası ile yapılabilir. Torba içinde atıklar fermente edilir ve doğal biyogaz üretilir. Biyogaz yemek pişirme, aydınlanma, ısınma gibi konularda ekstra enerji kaynağı olarak kullanılabilir. Sistemin atığı da organik gübre olarak değerlendirilir. Biyogaz üretiminde hammadde olarak domuz, inek, at ve keçi gibi hayvanların atıkları, insan dışkısı da dahil olmak üzere kullanılabilir. Kurulum çok masraflı değildir. Ancak her halükarda malzemeler ve kurulum için 120 dolar civarı bir rakam harcanacaktır. Kullanılacak malzemelerin miktarı kurulacak ünitenin büyüklüğüne bağlı olarak değişecektir. 5-50 metre arasında değişik boyutlarda yapılabilir.

13 metre uzunluğunda bir kurulum yapmak için ihtiyaç duyulacak malzemeler:
34 metre uzunluğunda 4 m çevresi olan 8 kalibreli (sanırım plastiğin kalınlığı kasdedilmiş) transparan polietilen tüp örtü
8 adet 10 litrelik plastik kova
2 metre 1.25 inç (3.2 cm) plastik şeffaf hortum
1 adet T bağlantısı (PVC, 1 inç )
1 adet erkek bağlantı parçası (PVC, 1 inç )
1 adet dişi bağlantı parçası (PVC, 1 inç)
2 adet 90 dereccelik dirsek (PVC, 1 inç)
1 metre boru (PVC, 1 inç)
2 adet ortasında 1inçlik delik bulunan pul (20 cm çapındaki daire şeklinde kesilmiş plastik veya akrilik bir plakadan hazırlanabilir)
2 – 3 litrelik bir şişe
3 adet araba iç lastiği (pulların ölçüsüne göre 2 adet kauçuk plaka hazırlanacak, geri kalan parçalar bağlama malzemesi vb. olarak kullanılabilir)
8 adet çuval
0.5 inçlik metal boru
Bahçe hortumu
PVC yapıştırıcısı
+ Bulaşık teli

İlk olarak polietilen torba hazırlanır. Bunun için PE tüp kuru ve üzerinde çakıl vb. kesici-delici olmayan bir zemine serilir. Ortadan kesilerek 17 metrelik 2 tüp elde edilir. Parçanın biri yere düzgünce serilip diğer parça içinden geçirilir. Bunu yaparken geçiren kişinin, torbada delik oluşmasını önlemek amacıyla ayakkabı vb. sert şeyler giymemesi gerekir. Geçirme tamamlandıktan sonra kırışık kalmış kısımlar düzeltilir.

2. olarak izolasyon ve koruma amacıyla düzeneğin yerleştirileceği hendek açılır. Kurulumun atıkların depolandığı yere yakın yapılması tavsiye edilir. Düzeneğin boyutları planlanırken sizin gübre ve biyogaz ihtiyacınızın miktarı kadar işlenebilecek atığın miktarını da düşünmek önemlidir, bu da kzılacak hendeğin boyutunu değiştirecektir. Burada düşünülen sistemde üst genişliği1.2 metre, dip kısım genişliği 1 metre, derinliği 1 metre olacak şekilde 13 metre uzunluğunda bir hendek uygun olacaktır. Hendeğin duvarlarına PE tüpteki aşınmayı önlemek için ince bir plastik kaplama yapılması iyi olur. (Videoda çuval gibi bir şey kaplanıyor, hendek biraz daha genişletilip strafor köpük ilavesi izolasyon ve delinmeyi önleme bakımından daha uygun olabilir) Ana hendeğin uçlarına (malzeme girişi ve çıkışını sağlamak için) kullanacağınız kovalara uygun çapta eğimli hendekler kazılması uygundur.

3. olarak güvenlik vanası çıkışı hazırlanır. Bunun için torbanın sonundan 3 metre içeride erkek PVC bağlantı elemanın sıkıca girebileceği şekilde delik açılır. Güvenlik vanası çıkışı biyogazı kullanacağınız yere mümkün olduğu kadar yakın olmalıdır.

Çıkış vanası yapımı:

Sert plastikten yapılan pulu erkek PVC bağlantı elemanına geçirin, üzerine araba iç lastiğinden yaptığınız kauçuk parçayı geçirin (Sert plastiğin PE torbaya zarar vermemesi için) Hazırlanan bu parçayı torbanın iç tarafından deliğe yerleştirin.

Diğer taraftan diğer pul ve kauçukla dişi PVC bağlantı elemanını hazırlayın, PVC boruyu ve dirseği geçirerek çıkış vanasını tamamlayın.Bu işlemi yaptıktan sonra torbayı hendeğe yerleştirebilirsiniz.

Güvenlik vanası için öncelikle bunu monte edeceğiniz bir destek hazırlayın (videoda toprağa gömülmüş bir çubuğa bağlanıyor) T bağlantısının alt kısmına 20-25 cm uzunluğunda kesilmiş PVC boruyu yerleştirin. Bağlantının bu kısmına yapıştırıcı konulmayacak, çünkü iç kısma yerleştirilecek çelik bulaşık telinin 6 ay-1 yıl gibi aralıklarla kontrol edilip değiştirilmesi gerekiyor. T bağlantının uç kısımlarına 8-10 cm uzunluğunda kesilmiş PVC boruları yapıştırıcı ile birlikte yerleştirilecek. Diğer dirsek de T bağlantının yan kısmındaki borulardan birine monte edilecek. Hazırlanan bu aparat T’nin alt kısmındaki boru şişenin içine girecek şekilde yerleştirilir. Alt kısımdaki boru suyun içinde kalacak şekilde yerleştirilecek, su seviyesinin hemen üstünde şişeye delikler açılacak (Basıncın yükseldiğinde suyun bu deliklerden taşıp uyarı vermesi için) Bu güvenlik vanası sistemi (T’nin bir ucundan) şeffaf hortumla çıkış vanasına bağlanacak.

Hazırlanan torba hendeğe konulup, torbanın çıkış kısmı kovalara yerleştirilip, çıkış ve güvenlik vanası bağlantısı yapıldıktan sonra torbanın girişi traktör, motor, araba vb. bir aracın egzozuna bağlanıp şişirilecek (Bu hem sistemde kaçak olup olmadığını görmek hem de sistem içinde oksijen gazının kalmamasını sağlamak amacıyla yapılıyor) Bunu yapmak için egzoz çıkışı kaçak olmayacak şekilde araba iç lastiğinden artan kauçukların yardımıyla araya bir hortum konularak torbaya sıkıca bağlanacak. Araç çalıştırılıp siteme egzoz gazı doldurulmaya başladıktan sonra güvenlik vanası çıkışında, sistemin maksimum kapasiteye ulaştığını gösteren baloncukların oluştuğunu göreceksiniz.

(Güvenlik vanası denilen sistemde T bağlantısının alt kısmı sürekli 5 cm suyun içinde kalacak, mantığı gazın basıncı 5 cm su basıncından büyük olduğunda buradan gaz çıkışının gerçekleşmesi. T bağlantısının boşta kalan ucu da gazın kullanılacağı yere giden bağlantının ucuna bağlı olacak. Yani burada kullanım noktasına belirli bir basınç üzerinde gaz ulaşmaması amaçlanıyor. Bu noktada biogazın kullanılacağı ekipmanın giriş basıncı gözden geçirilip buna uygun düzenleme yapılabilir. T nin iç kısmına konulan bulaşık teli de biyogaz ile birlikte çıkan partiküllerin filtrelenmesi amacıyla konuluyormuş)

Sistem bu şekilde kurulduktan sonra giriş kısmından su konulacak (tübün giriş-çıkış seviyesinin üstüne kadar) Bundan sonra sistem her gün 1 birim atık+4 birim su karıştırılıp beslenecek. Çıkış kısmına fermente edilmiş atıkların biriktirilmesi için ayrı bir hendek kazılabilir (burada “50 gün fermente edilen” diye belirtilmiş, ancak kullandıkları malzemenin domuz atığı olduğunu, kullanılan diğer malzemelere göre bu sürenin ve belki seyreltme oranının değişeceğini hatırlatmak isterim)

Burada tarif edilenleri uygulayarak 13 metre uzunluğunda 4 metre çevresi olacak şekilde kurulan ve her gün 50 kg atık+200 kg su kullanılarak beslenilen reaktörde, günlük 16 saate kadar yanma süresi sağlayabilecek biyogaz üretebilir.
Agaçlar.net'den ALINTIDIR

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder